Otel e-posta listesi segmentasyonu, misafir veritabanını rezervasyon kaynağına, konaklama türüne, ziyaret sıklığına ve harcama düzeyine göre ayırmaktır. Booking.com üzerinden ilk kez gelen misafire de doğrudan beşinci rezervasyonunu yapan konuğa da aynı e-postayı göndermek, açılma oranını, yeniden rezervasyonu ve misafir ilişkinizi zayıflatır.
Sorun çoğu zaman konu satırı değildir. Mesajın alıcı için bir anlam taşımamasıdır.
Butik bir otelde salı günü tek gece kalan iş misafiriyle, altı hafta önceden uzun hafta sonu planlayan çift aynı şeyi beklemez. İş misafiri hızlı giriş, güvenilir Wi-Fi ve ulaşım bilgisi ister. Çift ise oda seçenekleri, çevre önerileri ve sezonluk deneyimlerle ilgilenir. E-posta bu farkı taşıyorsa okunur. Taşımıyorsa gelen kutusunda kaybolur.
Bu yazıda bağımsız oteller için dört temel misafir segmentini, her gruba gönderilebilecek içerikleri ve OTA misafirini doğrudan tekrar rezervasyona yönlendiren üç adımlı akışı anlatıyoruz. Büyük bir veri platformuna gerek yoktur. PMS verisi, temel bir e-posta aracı ve düzenli bir süreç yeterli olabilir.
Öne Çıkanlar
- Otellere e-posta yazılımı satan bir şirketin 2026 kıyaslama raporuna göre Kuzey Amerika’da segmentsiz gönderimler yaklaşık %30 açılma oranında kalırken 5.000 kişiyi aşmayan segmentler %43,3’e ulaşır.
- Tekrarlayan otomatik kampanyalar, tek seferlik gönderilere göre daha yüksek açılma oranı üretir; çünkü mesaj misafirin ilişki aşamasına göre zamanlanır.
- OTA kayıtlarındaki takma-ad veya yönlendirilmiş e-posta adresleri, check-in sırasında gerçek e-posta toplama sürecini kritik hâle getirir.
- İlk adım dört ayrı kampanya kurmak değildir: OTA kaynaklı misafirler ve doğrudan rezervasyon yapanlar için iki temiz segmentle başlamak daha doğrudur.
- Amaç yalnızca daha fazla e-posta açılması değil, misafirin sonraki rezervasyonunda aracı platform yerine otelin kendi kanalını seçmesidir.
Otel E-posta Listesi Segmentasyonu Neden Konu Satırından Daha Önemli
Birçok otel e-posta performansını metin yazarlığı sorunu sanır. Daha merak uyandıran bir konu satırının daha çok açılacağı, daha güçlü bir teklifin daha fazla tıklama getireceği düşünülür. Bunlar önemlidir. Fakat asıl sorun çoğu zaman listenin tek bir kitle gibi ele alınmasıdır.
Booking.com veya Expedia üzerinden iki yıl önce rezervasyon yapan birine, geçen ay doğrudan üçüncü kez konaklayan misafirle aynı kampanyayı göndermek baştan alakasızdır. Daha parlak bir konu satırı bu alakasızlığı gidermez.
Otellere e-posta pazarlama ve CRM yazılımı satan bir şirketin 2026 kıyaslama raporundaki kendi verilerine göre Kuzey Amerika’da tüm listeye segmentsiz gönderim yapan oteller ortalama %30 civarında açılma oranı alırken, 5.000 kişiyi aşmayan segmentlere gönderim yapanlar %43,3’e ulaşıyor (şirketin analizi). Aynı analize göre 50.000 ve üzeri kişiye yapılan toplu gönderimlerde dönüşüm oranı, hedefli gönderimlere göre 10 kat daha düşük.
Bu büyük bir farktır. E-posta, aylık bülten göndermekten çıkar ve doğrudan rezervasyon kanalı olur.
Listeniz küçük diye segmentasyondan vazgeçmeyin. 2.000 kişilik bir listeyi dört ayrı 500 kişilik gruba bölmek, küçük kampanyalar yapmak değildir. Her gruba gerçekten ilgileneceği bir mesaj göndermektir.
Daha ilgili bir mesaj şunları değiştirir:
- Açılma ve tıklama oranları artar.
- Abonelikten çıkışlar azalır.
- Gönderici itibarı daha iyi korunur.
- Tekrar rezervasyon ihtimali yükselir.
- OTA komisyonu ödenmeden alınan rezervasyonların oranı artar.
E-posta listesi tek bir pazarlama kitlesi değildir. Aynı otelde kalmış olmaları, aynı nedenle geri dönecekleri anlamına gelmez.
Her Bağımsız Otelin Kurması Gereken Dört Segment
On dört segmentle başlamak gereksizdir. Önce dört temel grubu düzgün çalıştırın. Veriniz temizlendikçe ve kampanya düzeniniz oturdukça daha ayrıntılı katmanlar ekleyebilirsiniz.
1. OTA Üzerinden Gelen İlk Misafirler
Bu grup, Booking.com, Expedia veya benzer platformlar üzerinden sizi bulan misafirlerden oluşur. Çoğu otelin bu kişilerle doğrudan ilişkisi zayıftır. Bazıları otelin web sitesine hiç girmemiş olabilir.
Daha önemlisi, bu misafirlerin gerçek e-posta adresi sisteminizde kayıtlı olmayabilir. OTA platformları bazı iletişimleri takma ad veya yönlendirilmiş adresler üzerinden yürütür; Booking.com örneğin misafirin gerçek adresini paylaşmaz, yalnızca @guest.booking.com ile biten bir takma ad gösterir (Booking.com Partner Hub). Konaklama penceresi kapandıktan sonra gönderdiğiniz e-posta, bu yüzden misafirin gerçek gelen kutusuna ulaşmayabilir.
Bu nedenle süreç check-in sırasında başlar. Resepsiyon, dijital fatura, konaklama süresince güncellemeler veya sonraki konaklamalarda tercihlerin korunması gibi doğal bir gerekçeyle kişisel e-posta adresini istemelidir.
Bu küçük alışkanlık, OTA kaydını birinci taraf misafir verisine dönüştürür.
Fatura veya konaklama bilgisi için verilen adres, kampanya e-postası onayı yerine geçmez. Tanıtım ve teklif içeren e-postalar için misafirden önceden onay alınmalı; onay yazılı ya da elektronik ortamda alınır ve üç iş günü içinde İYS’ye kaydedilmeyen onay geçersiz sayılır (Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik, md. 7).
Gerçek e-posta adresi ve bu onay alındıktan sonra üç aşamalı bir akış kurulabilir:
- Konaklamadan 2 gün sonra: Teşekkür e-postası gönderin. Satış yapmayın. Konaklamayı hatırlatın ve geri bildirim isteyin.
- Konaklamadan 10 gün sonra: Doğrudan rezervasyon avantajını anlatın. Oda tercihinin kayda alınması, aracı olmadan iletişim ve otelin kendi kanalı üzerinden rezervasyon gibi somut faydalara odaklanın.
- Konaklamadan 35 gün sonra: Eski misafire özel, süreli ve net bir teklif gönderin. “Daha önce bizde kaldığınız için” çerçevesi, indirim dilinden daha güçlü olabilir.
Bu serinin amacı nettir: OTA misafirini sonraki konaklamasında doğrudan rezervasyon yapan misafire dönüştürmek.
Doğrudan rezervasyon sayfası, e-postanın verdiği sözü taşımalıdır. Misafir e-postada oda tercihini, net fiyatı veya kolay rezervasyonu gördükten sonra karmaşık bir form ve belirsiz oda akışıyla karşılaşırsa kampanya boşa gider. Rezervasyon sistemi, e-posta ile oluşan niyeti rezervasyona çevirecek kadar açık olmalıdır.
2. Doğrudan Rezervasyon Yapan Misafirler
Bu misafirler sizi zaten seçmiştir. Otelin web sitesi üzerinden rezervasyon yapmış, resepsiyonu aramış ya da önceki ilişkileri nedeniyle doğrudan kanalı tercih etmiştir. Gerçek e-posta adresleri vardır ve otelle bağları OTA misafirlerine göre daha güçlüdür.
Bu grupta hedef ilk dönüşüm değildir. Yeniden rezervasyon süresini kısaltmak ve otelin misafirin aklında kalmasını sağlamaktır.
Doğrudan rezervasyon yapan misafire her ay genel bülten göndermek yerine, geçmiş konaklama zamanı ve ilgi alanına göre mesaj gönderin.
Bu segmente gönderilebilecek içerikler şunlardır:
- Yoğun sezondan 60–90 gün önce: Öncelikli fiyat veya erken erişim mesajı.
- Son konaklama yıl dönümüne yakın: “Geçen yıl bu dönemde bizi tercih etmiştiniz” gibi kişisel bir hatırlatma.
- Konaklamadan yaklaşık 90 gün sonra: Tavsiye veya arkadaşına önerme mesajı.
- Yeni rezervasyon oluştuğunda: Oda tercihini ve özel notları doğrulayan karşılama mesajı.
- Yeni paket veya oda seçeneği açıldığında: İlk duyuru hakkı veren kısa bilgilendirme.
Bu e-postaların asıl değeri indirim değildir. Misafirin hatırlandığını hissetmesidir.
3. Konaklama Tipi: Tatil Amaçlı ve İş Amaçlı Misafirler
Bağımsız otellerin sıkça kaçırdığı ayrım budur. PMS sisteminde her zaman “iş seyahati” veya “tatil” alanı bulunmaz. Yine de rezervasyon verisi çoğu zaman yeterli işaret verir.
İş amaçlı konaklamayı gösteren işaretler genellikle şunlardır:
- Hafta içi giriş.
- Tek kişilik oda kullanımı.
- Yedi günden kısa rezervasyon süresi.
- Kısa konaklama.
- Kurumsal fatura veya iş adresi bilgisi.
- Tek başına seyahat eden misafir.
Tatil amaçlı konaklamayı gösteren işaretler ise çoğunlukla şöyledir:
- Hafta sonu giriş.
- Çift kişilik oda, aile odası veya süit tercihi.
- Üç ila sekiz hafta önce yapılan rezervasyon.
- Daha uzun ortalama konaklama.
- Çiftler veya aileler için yapılan rezervasyonlar.
Bu ayrımı yaptığınızda, gönderilecek içerik de netleşir.
İş misafiri hızlı check-in, Wi-Fi, ulaşım, faturalandırma kolaylığı ve hafta içi uygunluğu hakkında bilgi ister. Romantik paketler veya çevre gezisi önerileri onun için gereksiz kalabilir.
Tatil misafiri ise çevre önerilerini, sezonluk etkinlikleri, deneyimleri, oda yükseltme seçeneklerini ve uzun hafta sonu paketlerini görmek ister. Ona kurumsal faturalandırmayı anlatmak ilişki kurmaz.
Listenin tamamına aynı aylık bülteni göndermek yerine, listeyi tatil misafirleri ve hafta içi iş misafirleri olarak ikiye ayırmak en basit başlangıçtır. Her grup için ayrı e-posta metni yazın. E-posta aracını, bütçeyi veya gönderim sıklığını değiştirmeniz gerekmez. Değişen tek şey, doğru kişiye doğru mesajın gitmesidir.
4. Tekrar Sıklığı ve Harcama Düzeyi
Bu segment iki ayrı gruptan oluşur: en değerli misafirleriniz ve uzun süredir sizden haber almayanlar.
VIP ve sık geri dönen misafirler, iki veya daha fazla doğrudan konaklaması olan kişilerdir. Özellikle otelinizde en yüksek harcamayı yapan gruptalarsa, yaşam boyu değerleri yüksektir.
Bu grup şunları almalıdır:
- Sezon fiyatları herkese açılmadan önce erken erişim.
- Yeni oda düzenleri veya paketler için ilk duyuru.
- Yaklaşan rezervasyon öncesinde kişisel karşılama notu.
- Satış baskısı taşımayan oda yükseltme daveti.
- Önceki tercihleri hatırlayan mesajlar.
Geri kazanım segmenti, bir kez konaklamış ancak 12 ay veya daha uzun süredir etkileşim göstermemiş kişilerden oluşur. Bu gruba tek, dürüst ve somut bir geri dönüş e-postası gönderin.
“Uzun zamandır görüşmedik. Otelimizde şu değişti” yaklaşımı burada daha uygundur. Yeni bir olanak, sezonluk bir deneyim veya önceki ziyaretlerinde olmayan bir oda seçeneği gibi gerçek bir dönüş nedeni verin.
İlk geri kazanım mesajına yanıt vermeyen kişileri aktif listenizden çıkarmak gerekir. Aynı mesajı farklı konu satırlarıyla tekrar tekrar göndermek ilişki kurmaz. Gönderici itibarına zarar verir.
Her Segment İçin Pratik İçerik Haritası
| Segment | Gönderim zamanı | İçerik türü | Hedef |
|---|---|---|---|
| OTA üzerinden ilk kez gelen misafir | Konaklama sonrası 2., 10. ve 35. gün | Teşekkür, doğrudan rezervasyon avantajı, eski misafire özel teklif | Doğrudan rezervasyona geçiş |
| Doğrudan rezervasyon yapan misafir | Yoğun sezondan 60–90 gün önce | Erken erişim, sadakat tanıması, tavsiye mesajı | Yeniden rezervasyon süresini kısaltmak |
| İş amaçlı misafir | Muhtemel dönüş döneminden önce | Hızlı giriş, Wi-Fi, ulaşım ve faturalandırma bilgisi | Hafta içi tekrar konaklama |
| Tatil amaçlı misafir | Yoğun sezondan 8–12 hafta önce | Paket, çevre deneyimi, sezonluk oda seçeneği | Sezonluk yeniden rezervasyon |
| VIP tekrar misafiri | Son konaklama yıl dönümünden yaklaşık 30 gün önce | Kişisel not, oda yükseltme, ilk fiyat erişimi | Sadakat ve konaklama değeri |
| 12+ aydır pasif misafir | Tek seferlik geri kazanım | Yenilikler ve yumuşak teklif | Geri kazanmak veya listeyi temizlemek |
Büyük Yazılımlara Gerek Kalmadan Segmentler Nasıl Kurulur
Segmentasyon teknik açıdan karmaşık görünebilir. Çoğu durumda karmaşık değildir.
İlk adım, PMS sisteminden misafir verisini dışa aktarmaktır. Rezervasyon kaynağı, giriş tarihi, konaklama süresi, oda türü ve ödeme bilgileri ilk segmentleri oluşturmak için yeterli olabilir.
Ardından e-posta aracınızda etiketler oluşturun. Başlangıç için şu etiketler yeterlidir:
- OTA
- Doğrudan
- İlk konaklama
- Tekrar misafiri
- Son konaklama tarihi
- Hafta içi
- Hafta sonu
- Pasif
İlk gün herkese tüm etiketleri eklemeye çalışmayın. Rezervasyon kaynağından başlayın. OTA ve doğrudan ayrımı, doğrudan rezervasyon stratejisinin temelidir.
Ardından dört segment oluşturun:
- OTA üzerinden gelen ve yalnızca bir kez konaklayan misafirler.
- Doğrudan rezervasyon yapan misafirler.
- İki veya daha fazla doğrudan konaklaması bulunan VIP misafirler.
- Son konaklaması 12 aydan eski olan pasif kişiler.
İlk kampanyada yalnızca iki gruba yazmanız yeterlidir: OTA ilk misafirleri ve doğrudan rezervasyon yapanlar. Bu iki akış 60 gün boyunca düzenli çalıştıktan sonra tatil ve iş seyahati ayrımını ekleyin.
Burada kampanya sayısından çok veri disiplini önemlidir. Resepsiyon gerçek e-posta adresini kaydetmeli, rezervasyon kaynağı doğru işaretlenmeli ve konaklama sonrası etiketler güncellenmelidir.
E-posta izni ve kişisel veri süreçleri de en baştan düzenlenmelidir. İYS’de onayı bulunmayan alıcıya ticari e-posta gönderilemez (Yönetmelik, md. 5); onayı İYS’de görünmeyen eski kayıtları kampanya listesinden çıkarın. Adres toplanırken KVKK gereği misafire verinin hangi amaçla işleneceği de anlatılmalıdır (6698 sayılı Kanun, md. 10).
Otelinizde bu süreci düzenli yürütmek için zaman veya ekip yoksa, otel e-posta pazarlama hizmeti; segment yapısını, otomatik akışları ve kampanya metinlerini otelin doğrudan rezervasyon hedefi etrafında kurabilir.
Açılma Oranını Düşüren Segmentasyon Hataları
Tek başına segment oluşturmak sonuç getirmez. Hatalı uygulama, segmentasyonun faydasını ortadan kaldırabilir.
Segmenti Fazla Geniş Tutmak
2.000 kişilik bir listede 1.800 kişilik “özel segment”, gerçekte segment değildir. Bir grubun ayrı mesaj alabilmesi için davranışında veya ihtiyacında anlamlı bir fark olmalıdır.
OTA kaynaklı listeniz toplam listenin büyük bölümünü oluşturuyorsa, bu grubu konaklama türüne veya son konaklama tarihine göre ayırın.
Rezervasyon Kaynağı ile Konaklama Tipini Karıştırmak
Tatil için gelen OTA misafiriyle iş için OTA üzerinden rezervasyon yapan kişi aynı platformdan gelmiş olabilir. Ancak sonraki rezervasyonlarını etkileyen nedenler farklıdır.
Önce rezervasyon kaynağı ayrımını oturtun. Ardından tatil ve iş seyahati katmanını ekleyin.
Pasif Kişileri Sürekli Aktif Listede Tutmak
Son 12 ayda e-posta açmamış kişileri her kampanyada listede tutmak, gönderici itibarını zorlar. E-posta servisleri kampanyalarınızın aldığı etkileşimi izler. Yanıt vermeyen kişi sayısı arttıkça, en ilgili misafirlerinize ulaşmak da zorlaşabilir.
Bir geri kazanım kampanyası yapın. Yanıt gelmezse kişiyi aktif gönderim listesinden çıkarın.
Aynı Geri Kazanım Mesajını Tekrarlamak
İlk e-postayı açmayan kişiye aynı mesajı küçük değişikliklerle yeniden göndermek bir strateji değildir. İlk mesaj işe yaramadıysa sorun, konu satırından çok ilişkinin zayıflığı olabilir.
Yeni ve gerçek bir nedeniniz varsa farklı bir kampanya kurabilirsiniz. Yoksa listeyi temizleyin.
Veriniz Temiz Değilken Fazla Segment Kurmak
30 odalı ve 1.500 kişilik listesi olan bir otelin aynı anda 12 segment yürütmesi çoğu zaman gereksizdir. Veri kalitesi yeterli olmayabilir, içerik üretim düzeni yetmez ve kampanyalar yarım kalır.
Dört temiz segmenti düzenli yürütmek, on iki bakımsız segmentten daha değerlidir.
Segmentasyon Neden Daha Büyük Bir Listeden Değerlidir
Segmentasyonun etkisini görmek için büyük bir yazılım yatırımı gerekmez. Listeyi OTA üzerinden gelen ilk misafirler, doğrudan rezervasyon yapan misafirler ve pasif kişiler olarak ayırmak, temel bir e-posta aracıyla bile yapılabilir. Pasif gruba tek bir geri kazanım e-postası gönderip yanıt vermeyenleri arşivlemek, aktif listeyi de temiz tutar.
E-posta gelirini artırmak için her zaman daha büyük bir liste gerekmez. Mevcut listedeki kişilerin kim olduğunu bilmek daha değerlidir. Üstelik bu yolla gelen her doğrudan rezervasyonda OTA komisyonu ödenmez.
Aynı şirketin verilerine göre tek seferlik kampanyalar ortalama %31,5 açılma oranında kalırken, rezervasyonu yarıda bırakan kişilere giden otomatik e-postalar %63 açılma oranına ulaşıyor. İptal sonrası geri kazanım e-postalarında tıklama oranı %14,1. Nedeni basittir: otomatik kampanya misafirin ilişki aşamasına göre gelir. Genel bülten ise çoğu zaman herkese aynı anda gider.
İlk 45 Gün İçin Uygulama Planı
Segmentasyon tek seferlik bir proje değildir. Otelin misafir verisini işleme alışkanlığıdır. Yine de başlamak için kusursuz veri beklemeniz gerekmez.
İlk İki Hafta: OTA ve Doğrudan Etiketlerini Kurun
PMS verisini dışa aktarın. İlk olarak misafirleri yalnızca rezervasyon kaynaklarına göre etiketleyin: OTA veya doğrudan.
Bu aşamada resepsiyon ekibinin check-in sırasında gerçek e-posta adresini kaydetme sürecini de netleştirin. Takma ad adresler, tekrar rezervasyon ilişkisi kurmak için yeterli değildir.
Üçüncü ve Dördüncü Hafta: OTA Akışını Yazın
İlk iki e-postayı hazırlayın:
- Konaklamadan iki gün sonra teşekkür ve geri bildirim mesajı.
- Konaklamadan on gün sonra doğrudan rezervasyon avantajı mesajı.
Bu e-postaların uzun olması gerekmez. Zamanında, açık ve misafirin deneyimine bağlı olmaları gerekir.
Beşinci ve Altıncı Hafta: Doğrudan Misafir Kampanyasını Başlatın
Doğrudan rezervasyon yapan misafirler için bir sadakat mesajı hazırlayın. Erken fiyat erişimi, önceki konaklamaya dayanan bir hatırlatma veya doğrudan rezervasyonun somut faydası kullanılabilir.
Ardından açılma ve tıklama oranlarını segment bazında ölçün. Toplam kampanya oranına bakmak yanıltır. OTA grubunun ve doğrudan misafir grubunun davranışını ayrı değerlendirin.
E-posta, doğrudan rezervasyon kanalının yerini almaz. Misafir yeniden gelmeye karar verdiğinde karşısında hızlı ve anlaşılır bir rezervasyon deneyimi olmalıdır. İyi kurulmuş e-posta ilişkisi talep yaratır. İyi kurulmuş rezervasyon akışı ise bu talebi kaybetmeden toplar.
Otel E-Posta Listesi Segmentasyonu Hakkında Sık Sorulan Sorular
Otel e-posta listesi segmentasyonu nereden başlamalı?
Rezervasyon kaynağından başlayın. OTA üzerinden gelen misafirleri ve doğrudan rezervasyon yapanları ayırmak, en etkili ilk adımdır.
OTA misafirlerinin gerçek e-posta adresi nasıl alınır?
Check-in sırasında dijital fatura veya konaklama güncellemeleri gibi doğal bir gerekçeyle kişisel e-posta adresi istenebilir. Bu, resepsiyonun düzenli alışkanlığı olmalıdır. Bu adrese kampanya göndermek için ise misafirden ayrıca ticari ileti onayı alınmalı ve onay İYS’ye kaydedilmelidir.
Küçük otellerin kaç e-posta segmentine ihtiyacı var?
İlk aşamada iki segment yeterlidir: OTA misafirleri ve doğrudan rezervasyon yapanlar. Süreç oturduğunda tatil, iş seyahati, VIP ve pasif gruplar eklenebilir.
Pasif e-posta kayıtları silinmeli mi?
Önce tek bir geri kazanım e-postası gönderin. Yanıt veya etkileşim gelmiyorsa kişiyi aktif gönderim listesinden çıkarmak, liste sağlığı için daha doğru olabilir.
Doğrudan rezervasyon yapan misafire ne gönderilmeli?
Erken erişim, önceki konaklamayı hatırlatan kişisel mesajlar, sezonluk yenilikler ve tekrar konaklamayı kolaylaştıran bilgiler gönderin. Her mesajda indirim olması gerekmez.
Doğru Mesaj, Doğru Misafir, Doğru Zaman
Otel e-posta listesi segmentasyonu tek bir kararla başlar: tüm misafirleri aynı kitle olarak görmeyi bırakmak.
Önce OTA ve doğrudan rezervasyon yapan misafirleri ayırın. OTA grubuna üç aşamalı bir geri kazanım akışı kurun. Doğrudan rezervasyon yapanlara ise sadakate ve yeniden rezervasyona odaklanan, doğru zamanda gönderilmiş mesajlar yollayın.
Misafir ilişkisini Booking.com veya Expedia içinde bırakmak, her yeni rezervasyonda aynı komisyon döngüsüne dönmek demektir. E-posta, bu ilişkiyi otelin kendi tarafına taşımak için kullanılabilir. Bunun için herkese aynı bülteni göndermek yerine her misafirin nereden geldiğini ve neden geri dönebileceğini bilmeniz gerekir.
Misafir ilişkinizi OTA ekranından çıkarın.
Designodin, bağımsız oteller için e-posta listesi segmentasyonu, OTA geri kazanım akışları ve doğrudan rezervasyon odaklı kampanyalar kurar. Misafir veriniz otelde kalır. Mesajlar gerçek rezervasyon niyetine göre yazılır.